สำนักงานศึกษาธิการภาค 16 มีหน้าที่และอำนาจ ตามคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 19/2560 เรื่อง การปฏิรูปการศึกษาในภูมิภาคของกระทรวงศึกษาธิการ ลงวันที่ 3 เมษายน 2560 ดังนี้
1. ภารกิจด้านการวางแผนและยุทธศาสตร์
1.1 กำหนดและจัดทำยุทธศาสตร์ : วางแผนและกำหนดยุทธศาสตร์การพัฒนาการศึกษาในระดับภาค กลุ่มจังหวัด และจังหวัด
โดยเชื่อมโยงกับนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการและยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัด รวมถึงศักยภาพของแต่ละพื้นที่
1.2 จัดทำแผนปฏิบัติราชการ : จัดทำแผนปฏิบัติราชการและรายงานผลการดำเนินงาน เพื่อขับเคลื่อนนโยบายและยุทธศาสตร์
ให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม
2. ภารกิจด้านการกำกับ ติดตาม และประเมินผล
2.1 กำกับดูแลและติดตาม : กำกับดูแล ติดตาม และประเมินผลการดำเนินงานของสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดในพื้นที่รับผิดชอบ
2.2 สนับสนุนการตรวจราชการ : สนับสนุนการตรวจราชการของผู้ตรวจราชการกระทรวง และติดตามประเมินผลการดำเนินงาน
ตามนโยบายและยุทธศาสตร์ของกระทรวงศึกษาธิการ
2.3 วิจัยและพัฒนาระบบ : ดำเนินการวิจัยเพื่อพัฒนาระบบการตรวจราชการให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
3. ภารกิจด้านการประสานงานและการสนับสนุน
3.1 ประสานงาน : ประสานการบริหารงานระหว่างราชการส่วนกลางและส่วนภูมิภาค เพื่อให้เกิดการพัฒนาการศึกษาแบบ
บูรณาการในระดับพื้นที่ โดยยึดหลักการมีส่วนร่วมของประชาชน
3.2 สนับสนุนวิชาการ : สนับสนุนการพัฒนาจังหวัดในด้านวิชาการ การวิจัย และการพัฒนาต่างๆ
4. ภารกิจด้านการบริหารงานบุคคล
4.1 พัฒนาบุคลากร : ส่งเสริม สนับสนุน เสนอแนะ และวิจัยเพื่อพัฒนาข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา
4.2 สร้างขวัญและกำลังใจ : สร้างขวัญกำลังใจและเชิดชูเกียรติแก่บุคลากรในสำนักงานศึกษาธิการภาคและจังหวัด
5. ภารกิจด้านการพัฒนาการศึกษาเฉพาะกลุ่ม
5.1 ส่งเสริมการศึกษา: ส่งเสริมและสนับสนุนการศึกษาสำหรับกลุ่มคนพิการ ผู้ด้อยโอกาส และผู้มีความสามารถพิเศษ
5.2 ส่งเสริมกิจการนักเรียน: ส่งเสริมกิจการลูกเสือ ยุวกาชาด และกิจการนักเรียนในระดับภาค
5.3 สนับสนุนภาวะวิกฤต: จัดระบบการประสานงานและสนับสนุนในกรณีที่เกิดภัยพิบัติหรือภาวะวิกฤตทางการศึกษา
6. ปฏิบัติงานร่วมกับหน่วยงานอื่น
ปฏิบัติงานร่วมหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง หรือที่ได้รับมอบหมาย
นอกจากมีหน้าที่และอำนาจ ตามคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 19/2560 ลงวันที่ 3 เมษายน 2560 แล้ว สำนักงานศึกษาธิการภาค 16 ยังมีหน้าที่และอำนาจ ตามตามประกาศสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง การแบ่งหน่วยงานภายในสำนักงานศึกษาธิการภาค ลงวันที่ 28 เมษายน 2566 ดังนี้้
1. กลุ่มอำนวยการ
1.1 ดำเนินการเกี่ยวกับงานบริหารทั่วไป งานบริหารการเงิน บัญชี พัสดุ และการบริหารสินทรัพย์ ของสำนักงานศึกษาธิการภาค 16
1.2 ดำเนินการด้านระบบบริหารงาน การพัฒนาองค์กร การควบคุมภายใน รวมถึงงานอาคารสถานที่ ยานพาหนะ และระบบดิจิทัลเพื่อการบริการ
2. กลุ่มยุทธศาสตร์การศึกษา
2.1 กำหนดทิศทางและจัดทำแผนยุทธศาสตร์ แผนพัฒนาการศึกษา และแผนปฏิบัติราชการระดับภาค กลุ่มจังหวัดและจังหวัด
2.2 จัดทำคำขอตั้งงบประมาณรายจ่ายประจำปี พร้อมทั้งกำกับติดตามและประเมินผลการดำเนินงานตามแผนและตัวชี้วัดที่เกี่ยวข้อง
3. กลุ่มบริหารงานบุคคล
3.1 ดำเนินการบริหารงานบุคคลของสำนักงานศึกษาธิการภาค และสนับสนุนการบริหารงานบุคคลของสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดในพื้นที่รับผิดชอบ
3.2 กำกับดูแล ส่งเสริม และประเมินผลเกี่ยวกับการปฏิบัติงานทางวินัย การออกจากราชการ การอุทธรณ์ การร้องทุกข์ ตลอดจนการพัฒนาข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา
4. กลุ่มพัฒนาการศึกษา
4.1 ประสาน ส่งเสริม และสนับสนุนการวิจัยและพัฒนา เพื่อสร้างองค์ความรู้ นวัตกรรมการศึกษา รวมถึงการพัฒนาผู้เรียน ครู และบุคลากรทางการศึกษาในระดับภาค
4.2 กำกับดูแล นิเทศ ติดตาม และประเมินผลการพัฒนางานวิชาการ คุณภาพและมาตรฐานการศึกษา และการยกระดับความเสมอภาคทางการศึกษาในพื้นที่
5. กลุ่มตรวจราชการและติดตามประเมินผล
5.1 วางแผนและจัดระบบการประสานการตรวจราชการ ติดตาม และประเมินผลการปฏิบัติงานตามนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการในพื้นที่รับผิดชอบ
5.2 สนับสนุนข้อมูลสารสนเทศเพื่อการตรวจราชการของผู้ตรวจราชการกระทรวงและผู้ตรวจราชการสำนักนายกรัฐมนตรี รวมถึงติดตามและประเมินผลการดำเนินงานของสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดและหน่วยงานการศึกษาในสังกัด
5.3 สนับสนุนภาวะวิกฤต: จัดระบบการประสานงานและสนับสนุนในกรณีที่เกิดภัยพิบัติหรือภาวะวิกฤตทางการศึกษา